Share to Socials!

โครงการพัฒนามหาวิทยาลัยรังสิตสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้มหาวิทยาลัยสร้างเสริมสุขภาพ

บทนำ

สุขภาวะที่ดีที่สุดที่จะเป็นไปได้ เป็นสิทธิพื้นฐานของมนุษย์ที่ได้รับการรับรองจากองค์การสหประชาชาติ เป็นที่ยอมรับกันทั่วไปว่าการที่บุคคลจะมีสุขภาพดี ไม่ใช่เป็นเพียงการได้รับบริการทางการแพทย์ที่ดีเท่านั้น  แต่ยังเกิดจากความรับผิดชอบต่อตนอง ชุมชน ประเทศชาติ และสังคมโลก

การส่งเสริมสุขภาพ เป็นกระบวนการเสริมพลังอำนาจให้บุคคลและชุมชนมีส่วนร่วมในการควบคุมตนเองและปรับเปลี่ยนสังคม สิ่งแวดล้อม ให้เอื้อต่อการมีสุขภาพที่ดีของตน (กฎบัตร Ottawa 1986)  ในยุคโลกาภิวัตน์ ปัจจัยต่างๆ ที่มีผลกระทบต่อสุขภาพมีมากมาย และทวีความซับซ้อนขึ้นทั้งปัจจัยทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม พันธุกรรม และพฤติกรรมสุขภาพต่างๆ ของแต่ละบุคคล

การส่งเสริมสุขภาพเพื่อให้ประชาชนมีพลังอำนาจในการควบคุมสุขภาพของตนเองและสังคม จำเป็นที่จะต้องได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ ภายใต้ความรับผิดชอบร่วมมือของชุมชน องค์กร  และการรณรงค์สร้างความรู้ เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของประชาชนอย่างต่อเนื่อง (ปฏิญญากรุงเทพ 2005) และถือเป็นความรับผิดชอบของรัฐ หน่วยงาน ในการพัฒนาสิ่งแวดล้อม สถานที่ต่างๆ เช่น เมือง ชุมชน สถานที่ทำงาน สถานศึกษา ให้เอื้อต่อการเกิดสุขภาพที่ดี เป็นต้น

มหาวิทยาลัยเป็นสถานที่สร้างองค์ความรู้และเป็นแหล่งเรียนรู้ขั้นสูงของเยาวชน เพื่อเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาสังคมที่ยั่งยืนในอนาคต  ชีวิตนิสิตนักศึกษาเป็นวัยเปลี่ยนผ่านทั้งสภาพร่างกาย จิตใจ และพบเห็นสิ่งแปลกใหม่มากมาย ซึ่งเป็นทั้งโอกาสและความเสี่ยง สุขภาพที่ดีเป็นทรัพยากรที่สำคัญในการสร้างชีวิตที่มีคุณภาพและเปี่ยมด้วยศักยภาพด้านต่างๆ  ประสบการณ์ชีวิตขณะอยู่ในมหาวิทยาลัยควรจะสร้างนักศึกษาให้มีศักยภาพที่ดีเพื่อตนเอง ครอบครัว และเป็นตัวอย่างที่ดีของสังคมต่อเนื่องไปในอนาคตที่ยาวนาน  องค์การอนามัยโลกจึงได้เห็นความสำคัญของการสนับสนุนการพัฒนาให้มหาวิทยาลัยเป็นสถานที่สร้างเสริมสุขภาพ และได้มีการพัฒนามหาวิทยาลัยต่างๆ ทั่วโลกให้เป็นมหาวิทยาลัยสร้างเสริมสุขภาพขึ้น

ในประเทศไทย แต่ละปีมีนักศึกษาประมาณกว่าสองล้านคน ศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัย/วิทยาลัยต่างๆ สำนักงานสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพก็ได้เล็งเห็นความสำคัญในการพัฒนาให้เกิดมหาวิทยาลัยสร้างเสริมสุขภาพขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม การขาดความชัดเจน ความยากในการขับเคลื่อนให้เกิดพลังต่อเนื่อง ทำให้โครงการเหล่านั้นสะดุดลงในที่สุด

มหาวิทยาลัยรังสิตกับการพัฒนาสู่การเป็นมหาวิทยาลัยสร้างเสริมสุขภาพ

นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2553 มหาวิทยาลัยรังสิตได้ดำเนินโครงการพัฒนามหาวิทยาลัยสู่การเป็นมหาวิทยาลัยสร้างเสริมสุขภาพ โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนบางส่วนจากกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ  ในปี พ.ศ. 2553 – 2559 มหาวิทยาลัยรังสิตได้รับสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ให้ดำเนินการ “โครงการพัฒนามหาวิทยาลัยรังสิต สู่การเป็นมหาวิทยาลัยสร้างเสริมสุขภาพ”  โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อให้มหาวิทยาลัยมีนโยบายสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ 7 ด้าน ได้แก่ การลด ละ เลิก บุหรี่ สุรา และสิ่งเสพติด อาหารและโภชนาการปลอดภัย การป้องกันอุบัติเหตุจากจราจร การออกกำลังกายและการเล่นกีฬาเพื่อสร้างเสริมสุขภาพ ความรักและเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัย การพัฒนาจิตการแก้ไขปัญหาทางจิตใจการปรับตัวทางสังคม และการพัฒนาสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาพ โดยผ่านกระบวนการพัฒนาหลักสูตร การทำกิจกรรมการเรียนการสอน การศึกษาวิจัย และพัฒนานวัตกรรม ซึ่งกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ อาจารย์ นักศึกษา และบุคลากรของมหาวิทยาลัย เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดี รวมทั้งมหาวิทยาลัยมีสิ่งแวดล้อมที่ดีและเอื้อต่อสุขภาพ